In de kijker

KLASBAK MEMORANDUM

Klasbak 002 002 1 page 001

 

Leven in - en na - de gevangenis vijf gedetineerden getuigen

Vijf gedetineerden getuigen in een artikel van Knack over hun ervaringen met het leven in - en na - de gevangenis. De vijf verblijven in de Penitentiaire Instelling van Beveren en maken deel uit van een innovatief project waarbinnen gedetineerden (studenten van Beveren) samen met VUB-studenten en enkele penitentiair beambten een cursus penologie volgen. Voor een extract uit het artikel, de link naar het volledig artikel of meer informatie over het project 'samen leren in detentie' lees hieronder verder.

Door CATHERINE VUYLSTEKE, foto's ERIC DE MILDT

Uit Knack van 3/04/2019

Verhalen over detentie komen zelden van achter de tralies: ze worden over gevangenen geschreven, niet door hen. Voelen zij zich begeleid bij hun re-integratie in de maatschappij of staan ze op de pechstrook, aan hun lot overgelaten in 'een stapelhuis van levende lichamen'? Knack bracht drie dagen door met Emiel, Peter, Raul, Yilmaz en Sam in de Penitentiaire Instelling van Beveren.

Emiel is tot 2025 veroordeeld wegens fraude en transport van softdrugs. © Eric De Mildt 

'Mensen tellen', 'deuren openen'

Emiel, Peter, Raul, Yilmaz en Sam zijn op een dag (andermaal) tegen de lamp gelopen en kwamen uiteindelijk hier terecht. Wegens gewelddelicten, fraude, drugshandel, moord of zedenfeiten. De mannen maken deel uit van de inmiddels 24 gedetineerden die hier op initiatief van VUB-gastprofessor An-Sofie Vanhouche een cursus penologie of strafkunde volgden, samen met VUB-studenten en een handvol cipiers.

'Daar heb ik ontzettend veel uit geleerd', zegt Raul (31), vader van twee kinderen. Hij zit sinds 2016 een gecumuleerde celstraf van 7 jaar uit voor meerdere gewelddelicten. 'Vroeger zag ik het nut van gevangenissen neit in. Nu besef ik dat het systeem op zich niet kwaadwillig is en dat de dingen in de juiste richting evolueren. Maar er is veel meer personeel nodig om een humaan beleid te kunnen voeren. Ik zou het gevangenispersoneel aanraden om deze cursus ook te volgen, om zelf de boeken van VUB-professor criminologie Kristel Beyens te lezen. Dat zou hun duidelijk maken dat hier werken meer is dan "mensen tellen" en "deuren openen en sluiten".

Sam (25): 'Ik heb vooral geleerd dat alles waar we recht op hebben er níét is.' Sam zit een gecumuleerde straf van 9 jaar uit wegens gewapende overvallen en handel in gestolen voertuigen en drugs. 'Volgens de basiswet voor gevangenen van 2005 heeft elke gevangene recht op een detentieplan, vanaf dag één, en op begeleiding bij de re-integratie in de maatschappij. Alleen is die wet nog altijd niet volledig uitgevoerd. Je mag blij zijn als je m de drie weken tien minuten aandacht krijgt van een trajectbegeleider.'

SAM: 'Dit is de vijfde gevangenis waar ik verblijf. Ik moet concluderen dat opsluiting geen beter mens van je maakt.' © ERIC DE MILDT

'Meer gebaat bij de Nederlandse werkwijze'

Bepaalde politici zullen u graag vertellen dat gevaarlijke criminelen in ons land in een wip weer op vrije voeten zijn. Het klopt dat de meeste gedetineerden - behalve de zwaarst veroordeelden - vrij kunnen komen nadat ze een derde van hun straf hebben uitgezeten. Maar dat gebeurt vrijwel nooit. Een niet onbelangrijk aantal gedetineerden zitten hun hele straf uit, omdat ze een vrijlating zonder voorwaarden willen of door een weigering van de strafuitvoeringsrechtbank.

Volgens gevangenisdirecteur Adriaenssen legt de eis om een uitgewerkt reclasseringsplan voor te stellen (dat huisvesting, nuttige dagbesteding van vaak specifieke begeleiding omvat) een grote druk op gedetineerden. 'Ze zijn meer gebaat bij de Nederlandse werkwijze: daar worden de meesten vrijgelaten na twee derde van hun straf, tenzij de overheid kan aantonen dat er redenen zijn om dat niet toe te staan.'

Het volledige artikel lezen over het leven binnen de muren en de blik op buiten, kan via deze link. Meer info over het project 'samen leren in detentie' vind je hier.